13. K A F L I
Tíund og fórnir
Guð hefur ákveðið að greiðsla tíundar og fórnargjafir séu þær leiðir sem ber að fara til að mæta efnislegum þörfum safnaðarins. Menn gera sér að sjálfsögðu grein fyrir því að fjármagn þarf til að halda úti starfsemi kristins safnaðar. Í öndverðu, jafnvel áður en lögmálið var gefið, setti Guð tíundina fram sem fullkominn vilja sinn í því efni. Abraham var ekki bundin af því lögmáli sem gefið var á Sínaífjalli, enda var það ekki komið fram. Abraham var eingöngu undir lögmáli trúarinnar, enda hefur hann verið nefndur "faðir þeirra sem trúa."
Í fjórtánda kaflanum í fyrstu Mósebók, bók upphafsins, er sagt frá upphafi tíundarinnar:
En er hann hafði unnið sigur á Kedorlaómer konungi og þeim konungum, sem með honum voru, og hélt heimleiðis, fór konungurinn í Sódómu til fundar við hann í Savedal. (Þar heitir nú Kóngsdalur.) Og Melkísedek konungur í Salem kom með brauð og vín, en hann var prestur Hins Hæsta Guðs. Og hann blessaði Abram og sagði: "Blessaður sé Abram af Hinum Hæsta Guði, skapara himins og jarðar! Og lofaður sé Hinn Hæsti Guð, sem gaf óvini þína þér í hendur!" Og Abram gaf honum tíund af öllu. Konungurinn í Sódómu sagði við Abram: "Gef mér mennina, en tak þú fjárhlutina." Þá mælti Abram við konunginn í Sódómu: "Ég upplyfti höndum mínum til Drottins, Hins Hæsta Guðs, skapara himins og jarðar: Ég tek hvorki þráð né skóþveng, né nokkuð af öllu sem þér tilheyrir, svo að þú skulir ekki segja: Ég hefi gjört Abram ríkan. Ekkert handa mér! Aðeins það, sem sveinarnir hafa neytt, og hlut þeirra manna, sem með mér fóru, Aners, Eskols og Mamre. Þeir mega taka sinn hlut." (1. Mósebók 14:17-24)
Hér má sjá hvernig Abraham, eftir að hafa unnið frækinn hernaðarsigur, kemur með tíundina af öllu herfanginu til Melkísedeks, en hann hafði borið Abraham bæði brauð og vín. Melkísedek þessi er nafngreindur í Hebreabréfinu, en þar segir um hann:
Melkísedek þessi var konungur í Salem og prestur Guðs hins hæsta. Hann gekk á móti Abraham og blessaði hann, þegar hann sneri heimleiðis eftir að hafa unnið sigur á konungunum. Og honum lét Abraham í té tíund af öllu. Fyrst þýðir nafn hans "réttlætis konungur", en hann heitir enn fremur Salemkonungur, það er "friðar konungur". Hann er föðurlaus, móðurlaus, ekki ættfærður, og hefur hvorki upphaf daga né endi lífs. Hann er líkur syni Guðs, hann heldur áfram að vera prestur um aldur. (Hebreabréfið 7:1-3)
Þegar þessi lýsing á Melkísedek er lesin, en hann er réttlætiskonungur og á sér hvorki upphaf daga né endi lífs, né föður eða móður, kemur ekki nema einn til greina og það er Drottinn Guð alvaldur sjálfur.
Abraham þáði sem sagt brauð og vín af Guði og afhenti Honum síðan tíund af öllu. Abraham gerði sér ljóst að það er blessun Guðs sem auðgar og maðurinn sjálfur með erfiði sínu bætir þar engu við.
Við sjáum að Abraham sýndi Guði mikla trúfesti og gerði sér ljósar þær meginreglur sem Guð starfar samkvæmt. Það lögmál, sem við þekkjum svo vel, að maðurinn uppsker eins og hann sáir, á einnig við um tíundina. Strax í upphafi fimmtánda kaflans kemur í ljós að Abraham er farinn að uppskera:
Eftir þessa atburði kom orð Drottins til Abrams í sýn: "Óttast þú ekki, Abram, ég er þinn skjöldur, laun þín munu mjög mikil verða." (1. Mósebók 15:1)
Guð vísar beint til þeirra atburða, sem áttu sér stað í kaflanum á undan, og segir síðan "Óttast þú ekki Abram, ég er þinn skjöldur." Blessun tíundarinnar var þegar farin að skila sér.
Í spádómsbók Malakí kemur spámaðurinn með orð frá Guði varðandi tíundina:
Allt í frá dögum feðra yðar hafið þér vikið frá setningum mínum og ekki gætt þeirra. Snúið yður til mín, þá mun ég snúa mér til yðar - segir Drottinn allsherjar. En þér spyrjið: "Að hverju leyti eigum vér að snúa oss?" Á maðurinn að pretta Guð, úr því að þér prettið mig? Þér spyrjið: "Í hverju höfum vér prettað þig?" Í tíund og fórnargjöfum. Mikil bölvun hvílir yfir yður, af því að þér prettið mig, öll þjóðin. Færið alla tíundina í forðabúrið til þess að fæðsla sé til í húsi mínu, og reynið mig einu sinni á þennan hátt - segir Drottinn allsherjar - , hvort ég lýk ekki upp fyrir yður flóðgáttum himinsins og úthelli yfir yður yfirgnæfanlegri blessun. Og ég mun hasta á átvarginn fyrir yður, til þess að hann spilli ekki fyrir yður gróðri jarðarinnar og víntréð á akrinum verði yður ekki ávaxtarlaust - segir Drottinn allsherjar. Þá munu allar þjóðir telja yður sæla, því að þér munuð vera dýrindisland - segir Drottinn allsherjar. (Malakí 3:7-12)
Í þessum versum kemur fram, að Ísraelsþjóðin kallaði yfir sig bölvun með því að hlýðnast ekki boði Guðs varðandi tíundina og fórnir. Drottinn skorar á lýð sinn að reyna sig varðandi tíundina. Hann lofar að opna flóðgáttir himneskrar blessunar yfir þeim, sem sýna Honum trúfesti í þessu efni. Þessi lögeggjan Guðs er einsdæmi. Þetta fyrirheiti er í fullu gildi í dag, þar sem lögmál tíundarinnar er enn í gildi.
Í þessum versum kemur einnig fram, að tíundin á að fara í forðabúrið, til að fæðsla sé í húsi Guðs. Með öðrum orðum er hægt að segja, að þér beri að skila þinni tíund þangað sem þú færð andlega fæðslu, til þess að fæðslan haldi áfram að koma.
Jakob, sá sem síðar var nefndur Ísrael, var einnig mikill guðsmaður. Ritningin greinir frá því, að hann hafi einnig gjört sáttmála við Guð og fært Honum tíund af öllu:
Og Jakob gjörði heit og mælti: "Ef Guð verður með mér og varðveitir mig á þessari ferð, sem ég nú fer, og gefur mér brauð að eta og föt að klæðast, og ef ég kemst farsællega aftur heim í hús föður míns, þá skal Drottinn vera minn Guð, og þessi steinn, sem ég hefi upp reist til merkis, skal verða Guðs hús, og ég skal færa þér tíundir af öllu, sem þú gefur mér." (1. Mósebók 28:20-22)
Jakob varð sigursæll. Hann náði marki sínu og sýndi Guði trúfesti allan sinn aldur.
Guð á allt gullið og silfrið, en Hann hefur valið tíundina til að blessa lýð sinn og veita verki sínu hér á jörðu fjárhagslegt brautargengi. Í Orðskviðunum segir að maðurinn geti tignað Guð sinn með eigum sínum:
Tigna Drottin með eigum þínum og með frumgróða allrar uppskeru þinnar, þá munu hlöður þínar verða nægtafullar og vínberjalögurinn flóa út af vínlagarþróm þínum. (Orðskviðirnir 3:9,10)
Við höfum þegar lesið hvernig Guð gerðist skjöldur Abrahams, þegar Abraham hafði sýnt Honum trúfesti og tignað Hann með eigum sínum. Við höfum einnig séð hvernig Guð vill úthella andlegri blessun, opna flóðgáttir himinsins yfir þeim sem hlýðnast Honum.
Að færa tíund í forðabúrið, til að fæðsla sé til í húsi Guðs, á ekki að vera nauðung eða lögmál, heldur er það afar mikilvægt að menn geri það, sem þeir gera fyrir Guð, knúnir af kærleika til Hans:
Sérhver gefi eins og hann hefur ásett sér í hjarta sínu, ekki með ólund eða með nauðung, því að Guð elskar glaðan gjafara. Guð er þess megnugur að veita yður allar góðar gjafir ríkulega, til þess að þér í öllu og ávallt hafið allt sem þér þarfnist og getið sjálfir veitt ríkulega til sérhvers góðs verks. Eins og ritað er: Hann miðlaði mildilega, gaf hinum snauðu, réttlæti hans varir að eilífu. (2. Korintubréf 9:7-9)
Hér kemur fram, að Guð elskar glaðan gjafara, en ósagt er látið hvert viðhorf Hans er til hinna, og reyndar er óþarfi að láta reyna á það.
Ef menn halda að tíund tilheyri fortíðinni, er það misskilningur. Meginregla um tíundina er ítrekuð í Nýja testamentinu:
Vei yður, fræðimenn og farísear, hræsnarar! Þér gjaldið tíund af myntu, anís og kúmeni, en hirðið ekki um það, sem mikilvægast er í lögmálinu, réttlæti, miskunn og trúfesti. Þetta ber að gjöra og hitt eigi ógjört að láta. (Matteusarguðspjall 23:23)
En vei yður, þér farísear! Þér gjaldið tíund af myntu og rúðu og alls kyns matjurtum, en hirðið ekki um réttlæti og kærleika Guðs. Þetta ber að gjöra og hitt eigi ógjört að láta. (Lúkasarguðspjall 11:42)
Hvern fyrsta dag vikunnar skal hver yðar leggja í sjóð heima hjá sér það, sem efni leyfa, til þess að ekki verði fyrst farið að efna til samskota, þegar ég kem. (1. Korintubréf 16:2)
Á samkomum okkar tökum við gjarnan samskot og er það hluti af þjónustugjörðinni í húsi Guðs. Það er eðlilegt að tigna Guð með eigum sínum í húsi Hans. Á Íslandi hefur ekki verið nægilega rík hefð fyrir því að gefa af efnum sínum til málefnis Guðs, en það þarf að breytast og er að breytast. Menn þurfa að gera sér ljóst, að fjármuni þarf til þess reksturs, er tilheyrir guðsríkinu, sem og til annars reksturs. Ríkisrekin kirkja um langan aldur er trúlega helsta rótin að þessu viðhorfi. Það form er reyndar ekki hinn fullkomni vilji Guðs.
Vihorf manna til þeirra peninga, er þeir láta af hendi til verks Guðs, þarf einnig að breytast. Í rauninni eru menn ekki að láta frá sér fjármuni, er þeir gefa í fórnarbaukinn, heldur eru þetta einu aurarnir, sem menn munu sjá á ný. Í Postulasögunni segir frá því að Kornelíus, en hann var fyrsti heiðinginn sem snerist til fylgdar við trúna, komst undir blessun Guðs fyrir bænahald sitt og ölmusugjörðir. Þeir fjármunir, sem hann lét af hendi, komu fram fyrir Guð, sem og bænir hans:
Maður nokkur var í Sesareu, Kornelíus að nafni, hundraðshöfðingi í ítölsku hersveitinni. Hann var trúmaður og dýrkaði Guð og heimafólk hans allt. Gaf hann lýðnum miklar ölmusur og var jafnan á bæn til Guðs. Dag einn um nón sá hann berlega í sýn engil Guðs koma inn til sín, er sagði við hann: "Kornelíus!" Hann starði á hann, varð óttasleginn og sagði: "Hvað er það, herra?" Engillinn svaraði: "Bænir þínar og ölmusur eru stignar upp til Guðs, og hann minnist þeirra." (Postulasagan 10:1-4)
Við sjáum glögglega, að Guð hefur auga með því, hvernig fjármunum okkar er varið. Þeim verðmætum, sem menn verja til guðsríkisins, er vel varið. Þeim fjármunum, aftur á móti, sem brenna á altari holdlegra fýsna og þessa heims, er illa varið. Þar er um að ræða stærra hlutfall en einn tíunda af tekjum manna.