5. K A F L I
Fall mannsins og endurlausn
Maðurinn er skapaður í mynd og líkingu Guðs. Karlinn var skapaður fyrst og síðan konan. Þeim var gefið vald yfir sköpunarverkinu og Guð blessaði þau með hvers kyns blessan.
Guð sagði: "Vér viljum gjöra manninn eftir vorri mynd, líkan oss, og hann skal drottna yfir fiskum sjávarins og yfir fuglum loftsins og yfir fénaðinum og yfir villidýrunum og yfir öllum skriðkvikindum, sem skríða á jörðinni." Og Guð skapaði manninn eftir sinni mynd, hann skapaði hann eftir Guðs mynd, hann skapaði þau karl og konu. Og Guð blessaði þau, og Guð sagði við þau: "Verið frjósöm, margfaldist og uppfyllið jörðina og gjörið ykkur hana undirgefna og drottnið yfir fiskum sjávarins og yfir fuglum loftsins og yfir öllum dýrum, sem hrærast á jörðinni." (1. Mósebók 1:26-28)
En Adam var ekki lengi í Paradís. Syndin kom og þá sem nú voru laun hennar dauði. Okkar fyrstu foreldrar féllu í tál syndarinnar og sá hátt upphafni sess sem Guð hafði búið þeim sem drottnurum yfir sköpunarverkinu var tekinn frá þeim. Þau stóðu uppi nakin í synd og skömm. Syndin hefur síðan verið arfur mannkynsins:
Syndin kom inn í heiminn fyrir einn mann og dauðinn fyrir syndina, og þannig er dauðinn runninn til allra manna, af því að allir hafa syndgað. Því að allt fram að lögmálinu var synd í heiminum, en synd tilreiknast ekki meðan ekki er lögmál. Samt sem áður hefur dauðinn ríkt frá Adam til Móse einnig yfir þeim, sem ekki höfðu syndgað á sömu lund og Adam braut, en Adam vísar til hans sem koma átti. En náðargjöfinni og misgjörðinni verður ekki jafnað saman. Því að hafi hinir mörgu dáið sakir þess að einn féll, því fremur hefur náð Guðs og gjöf streymt ríkulega til hinna mörgu í hinum eina manni Jesú Kristi, sem er náðargjöf Guðs. Og ekki verður gjöfinni jafnað til þess, sem leiddi af synd hins eina manns. Því að dómurinn vegna þess, sem hinn eini hafði gjört, varð til sakfellingar, en náðargjöfin vegna misgjörða margra til sýknunar. Ef misgjörð hins eina manns hafði í för með sér, að dauðinn tók völd með þeim eina manni, því fremur munu þá þeir, sem þiggja gnóttir náðarinnar og gjafar réttlætisins, lifa og ríkja vegna hins eina Jesú Krists. Eins og af misgjörð eins leiddi sakfellingu fyrir alla menn, þannig leiðir og af réttlætisverki eins sýknun og líf fyrir alla menn. Eins og hinir mörgu urðu að syndurum fyrir óhlýðni hins eina manns, þannig mun hlýðni hins eina réttlæta hina mörgu. En hér við bættist svo lögmálið, til þess að misgjörðin yrði meiri. En þar sem syndin jókst, þar flóði náðin yfir enn meir. (Rómverjabréfið 5:12-20)
Maðurinn er fæddur í synd. Arfur mannsins, er hann fæðist inn í þennan heim, er syndugt eðli. Syndin er svo grómtekin í honum, að áður en hann nær viti og árum hneigjast gerðir hans á syndarinnar braut. Um langan aldur hefur ekki þurft að kenna mönnum að segja ósatt, eða taka það sem þeir ekki eiga.
Allir hafa syndgað og skortir Guðs dýrð. (Rómverjabréfið 3:23)
Eins og ritað er: Ekki er neinn réttlátur, ekki einn. (Rómverjabréfið 3:10)
Vér fórum allir villir vega sem sauðir, stefndum hver sína leið, en Drottinn lét misgjörð vor allra koma niður á honum. (Jesaja 53:6)
Enginn réttlátur maður er til á jörðinni, er gjört hafi gott eitt og aldrei syndgað. (Predikarinn 7:20)
Þvo mig hreinan af misgjörð minni, hreinsa mig af synd minni, því að ég þekki sjálfur afbrot mín, og synd mín stendur mér stöðugt fyrir hugskotssjónum. Gegn þér einum hefi ég syndgað og gjört það sem illt er í augum þínum. Því ert þú réttlátur, er þú talar, hreinn, er þú dæmir. Sjá, sekur var ég, er ég varð til, syndugur, er móðir mín fæddi mig. (Sálmur 51:4-7)
Nei, allir aðhafist þér ranglæti á jörðu, hendur yðar vega út ofbeldi. Hinir illu eru frá móðurlífi viknir af leið, lygarar fara villir vegar frá móðurskauti. (Sálmur 58:3,4)
Maðurinn er ofurseldur hörðum dómi vegna syndarinnar. Guð kennir að laun syndarinnar er dauði. Það hefur löngum verið feimnismál að fjalla um dóm, eldsdíkið og helvíti, en Biblían er ljós í þessu efni sem öðrum:
Laun syndarinnar er dauði, en náðargjöf Guðs er eilíft líf í Kristi Jesú, Drottni vorum. (Rómverjabréfið 6:23)
Og þeir stigu upp á víðan völl jarðar og umkringdu herbúðir heilagra og borgina elskuðu. En eldur féll af himni ofan og eyddi þeim. Og djöflinum, sem leiðir þá afvega, var kastað í díkið elds og brennisteins, þar sem bæði dýrið er og falsspámaðurinn. Og þeir munu kvaldir verða dag og nótt um aldir alda. Og ég sá mikið hvítt hásæti og þann, sem í því sat. Og fyrir ásjónu hans hvarf himinn og jörð og þeirra sá engan stað. Og ég sá þá dauðu, stóra og smáa, standa frammi fyrir hásætinu, og bókum var lokið upp. Og annarri bók var lokið upp og það er lífsins bók. Og hinir dauðu voru dæmdir, eftir því sem ritað var í bókunum, samkvæmt verkum þeirra. Og hafið skilaði hinum dauðu, þeim sem í því voru, og dauðinn og Hel skiluðu þeim dauðu, sem í þeim voru, og sérhver var dæmdur eftir verkum sínum. Og dauðanum og Helju var kastað í eldsdíkið. Þetta er hinn annar dauði, eldsdíkið. Og ef einhver fannst ekki skráður í lífsins bók, var honum kastað í eldsdíkið. (Opinberunarbókin 20:9-15)
Maðurinn, án náðar Guðs, á sér enga von. Hann er fæddur af syndugu eðli og verk hans eru slík, að hann getur ekki unnið sér þann sess hjá Guði, sem okkar fyrstu foreldrar höfðu fyrir syndafallið.
Svartnætti vonleysis og óttaleg bið eftir ströngum dómi væri hlutskipti hins fallna manns, ef náð Guðs væri ekki sett fram í persónu Jesú Krists. Þar er enginn maður undanskilinn. Páll postuli lýsir því þannig að í holdi hans búi ekkert gott. Það lögmál sem í limum hans býr berst í gegn lögmáli hugskotsins og það góða sem hann vill gjöra, gjörir hann ekki en hið illa sem hann ekki vill gjöra, það gjörir hann.
Vér vitum, að lögmálið er andlegt, en ég er holdlegur, seldur undir syndina. Því að ég veit ekki, hvað ég aðhefst. Það sem ég vil, það gjöri ég ekki, en það sem ég hata, það gjöri ég. En ef ég nú gjöri einmitt það, sem ég vil ekki, þá er ég samþykkur lögmálinu, að það sé gott. En nú er það ekki framar ég sjálfur, sem gjöri þetta, heldur syndin, sem í mér býr. Ég veit, að ekki býr neitt gott í mér, það er, í holdi mínu. Að vilja veitist mér auðvelt, en ekki að framkvæma hið góða. Hið góða, sem ég vil, gjöri ég ekki, en hið vonda, sem ég vil ekki, það gjöri ég. En ef ég gjöri það, sem ég vil ekki, þá er það ekki lengur ég sjálfur, sem framkvæmi það, heldur syndin, sem í mér býr. Þannig reynist mér það þá regla fyrir mig, sem vil gjöra hið góða, að hið illa er mér tamast. Innra með mér hef ég mætur á lögmáli Guðs, en ég sé annað lögmál í limum mínum, sem berst á móti lögmáli hugar míns og hertekur mig undir lögmál syndarinnar í limum mínum. Ég aumur maður! Hver mun frelsa mig frá þessum dauðans líkama? Ég þakka Guði fyrir Jesú Krist, Drottin vorn. Svo þjóna ég þá sjálfur lögmáli Guðs með huga mínum, en lögmáli syndarinnar með holdinu. (Rómverjabréfið 7:14-25)
Það er ljóst, að Páll hefur þekkt vel það stríð sem allir kristnir menn standa í, og er ég þar að tala um stríðið milli holds og anda. Með auknum þroska vex verk Andans og Orðsins í lífi mannsins og að lokum nær hið góða fullkomlega yfirhöndinni og sigur er unninn. Páll postuli náði því marki:
Nú er svo komið, að mér verður fórnfært, og tíminn er kominn, að ég taki mig upp. Ég hef barist góðu baráttunni, hef fullnað skeiðið, hef varðveitt trúna. Og nú er mér geymdur sveigur réttlætisins, sem Drottinn, hinn réttláti dómari, mun gefa mér á þeim degi. Og ekki einungis mér, heldur og öllum, sem þráð hafa endurkomu hans. (2. Tímóteusarbréf 4:6-8)
Jesús sagði að enginn væri góður nema Guð. Maðurinn, hver sem er og á hvaða tímaskeiði sem er, þarf á Guði að halda og þeirri endurlausnaráætlun sem Hann hefur búið í úthelltu blóði Jesú Krists.
Höfundur Hebreabréfsins segir, innblásinn af Heilögum Anda:
Og samkvæmt lögmálinu er það nálega allt, sem hreinsast með blóði, og eigi fæst fyrirgefning án úthellingar blóðs. (Hebreabréfið 9:22)
Þetta er í samræmi við það, sem Drottinn sagði sjálfur um sitt eigið blóð, er hann eyddi síðustu kvöldmáltíðinni með lærisveinum sínum:
Þetta er blóð mitt, blóð sáttmálans, úthellt fyrir marga til fyrirgefningar synda. (Matteusarguðspjall 26:28)
Jesús Kristur kom inn í heiminn til að bera í burt synd þessa heims. Hann er hið lýtalausa lamb, sem allir menn sem trúa hafa heimild til að benda á, að hafi verið fórn fyrir þeirra syndir:
Guð sendi ekki soninn í heiminn til að dæma heiminn, heldur að heimurinn skyldi frelsast fyrir hann. Sá sem trúir á hann, dæmist ekki. Sá sem trúir ekki, er þegar dæmdur, því að hann hefur ekki trúað á nafn Guðs sonarins eina. En þessi er dómurinn: Ljósið er komið í heiminn, en menn elskuðu myrkrið fremur en ljósið, því að verk þeirra voru vond. Hver sem illt gjörir hatar ljósið og kemur ekki til ljóssins, svo að verk hans verði ekki uppvís. En sá sem iðkar sannleikann kemur til ljóssins, svo að augljóst verði, að verk hans eru í Guði gjörð. (Jóhannesarguðspjall 3:17-21)
Frelsisverkið, fyrirgefning syndanna fyrir blóð Jesú Krists, höndla menn fyrir trú, iðrun og játningu:
Ef þú játar með munni þínum: Jesús er Drottinn - og trúir í hjarta þínu, að Guð hafi uppvakið hann frá dauðum, muntu hólpinn verða. Með hjartanu er trúað til réttlætis, en með munninum játað til hjálpræðis. (Rómverjabréfið 10:9,10)
Til að þóknast Guði verða menn að trúa því að hann sé til, og þeir sem trúa munu reyna að hann umbunar þeim.
Því að af náð eruð þér hólpnir orðnir fyrir trú. Þetta er ekki yður að þakka. Það er Guðs gjöf. Ekki byggt á verkum, enginn skal geta miklast af því. (Efesusbréfið 2:8,9)
Frelsið er ekki áunnið fyrir góð verk eða vandað líferni, það er alfarið og að öllu leyti gjöf Guðs, fyrir trú á úthellt blóð Krists:
Þá frelsaði hann oss, ekki vegna réttlætisverkanna, sem vér höfðum unnið, heldur samkvæmt miskunn sinni í þeirri laug, þar sem vér endurfæðumst og heilagur andi gjörir oss nýja. Hann úthellti anda sínum yfir oss ríkulega fyrir Jesú Krist, frelsara vorn, til þess að vér, réttlættir fyrir náð hans, yrðum í voninni erfingjar eilífs lífs. Það orð er satt, og á þetta vil ég að þú leggir alla áherslu, til þess að þeir, sem fest hafa trú á Guð, láti sér umhugað um að stunda góð verk. Þetta er gott og mönnum nytsamlegt. (Títusarbréf 3:5-8)
Þegar maður hefur tekið á móti frelsisverkinu og fyrirgefningu syndanna, verður það sýnilegt á líferni viðkomandi. Þegar náð Guðs starfar í hjarta manns, getur það af sér líferni, sem er aðskilið og Guði helgað:
Því að náð Guðs hefur opinberast til sáluhjálpar öllum mönnum. Hún kennir oss að afneita óguðleik og veraldlegum girndum og lifa hóglátlega, réttvíslega og guðrækilega í heimi þessum, í eftirvæntingu vorrar sælu vonar, að hinn mikli Guð og frelsari vor Jesús Kristur opinberist í dýrð sinni. Hann gaf sjálfan sig fyrir oss, til þess að hann leysti oss frá öllu ranglæti og hreinsaði sjálfum sér til handa eignarlýð, kostgæfinn til góðra verka. (Títusarbréf 2:11-14)