7. K A F L I
Skírn í Heilögum Anda
Eftir að Jesús var uppnuminn til himins, eins og sagt er frá í fyrsta kaflanum í Postulasögunni, hófst bið lærisveinanna eftir að fyrirheitið um komu Heilags Anda rættist. Síðan gerðist það á Hvítasunnudag, að eldlegar tungur komu niður af himni og settust á einn og sérhvern þeirra, og þeir tóku að tala tungum, eins og Andinn gaf þeim að mæla. Þessi atburður er upphaf nýs tíma. Hinn kristni söfnuður var að brölta um í blóði sínu. Reynsla Hvítasunnudagsins hefur verið nefnd skírn í Heilögum Anda.
Þá er upp var runninn hvítasunnudagur, voru þeir allir saman komnir. Varð þá skyndilega gnýr af himni eins og aðdynjanda sterkviðris og fyllti allt húsið, þar sem þeir voru. Þeim birtust tungur, eins og af eldi væru, er kvísluðust og settust á hvern og einn þeirra. Þeir fylltust allir heilögum anda og tóku að tala öðrum tungum, eins og andinn gaf þeim að mæla. (Postulasagan 2:1-4)
Meðan Pétur var enn að mæla þessi orð, kom heilagur andi yfir alla þá, er orðið heyrðu. Hinir trúuðu Gyðingar, sem komið höfðu með Pétri, urðu furðu lostnir, að heilögum anda, gjöf Guðs, skyldi einnig úthellt yfir heiðingjana, því þeir heyrðu þá tala tungum og mikla Guð. Þá mælti Pétur: "Hver getur varnað þess, að þeir verði skírðir í vatni? Þeir hafa fengið heilagan anda sem vér." Og hann bauð, að þeir skyldu skírðir verða í nafni Jesú Krists. Síðan báðu þeir hann að standa við í nokkra daga. (Postulasagan 10:44-48)
Þá mælti Páll: "Jóhannes skírði iðrunarskírn og sagði lýðnum að trúa á þann, sem eftir sig kæmi, það er á Jesú." Þegar þeir heyrðu þetta, létu þeir skírast til nafns Drottins Jesú. Er Páll hafði lagt hendur yfir þá, kom heilagur andi yfir þá, og þeir töluðu tungum og spáðu. Þessir menn voru alls um tólf. (Postulasagan 19:4-7)
Spámenn Gamla testamentisins höfðu, fyrir Andann, tekið á móti upplýsingum um þau straumhvörf er verða mundu í veraldarsögunni, er Heilögum Anda yrði úthellt yfir allt hold:
En síðar meir mun ég úthella anda mínum yfir allt hold. Synir yðar og dætur yðar munu spá, gamalmenni yðar mun drauma dreyma, ungmenni yðar munu sjá sjónir. Já, einnig yfir þræla og ambáttir mun ég á þeim dögum úthella anda mínum. (Jóel 3:1,2)
Þessi spádómur rættist síðan á Hvítasunnudag með miklum fyrirgangi. Eftir að Andinn hafði fallið, breyttist starf og þjónusta postulanna. Nýr kraftur og aukin djörfung tók að einkenna framgöngu þeirra. Heilögum Anda var ekki aðeins úthellt yfir þá, heldur alla sem tóku á móti hjálpræðisverkinu með opnum huga.
Það eru ýmsir sem hafna því að verk Heilags Anda og skírn í Heilögum Anda séu fyrir okkar tíma. Það viðhorf er fjarri lagi, þar sem Orðið kennir annað, og hundruð milljóna kristinna manna hafa öðlast þessa reynslu:
Pétur sagði við þá: "Gjörið iðrun og látið skírast hver og einn í nafni Jesú Krists til fyrirgefningar synda yðar; þá munuð þér öðlast að gjöf heilagan anda. Því að yður er ætlað fyrirheitið, börnum yðar og öllum þeim, sem í fjarlægð eru, öllum þeim, sem Drottinn Guð vor kallar til sín." (Postulasagan 2:38-39)
Skírn í Heilögum Anda er ætluð öllum þeim er trúa. Fyrirheitið nær til okkar tíma og reyndar allt til endalokanna, er Heilagur Andi mun hverfa héðan af jörðinni.
Í Guðspjöllunum gaf Jesús fyrirheit um Heilagan Anda:
Sjá, ég sendi fyrirheit föður míns yfir yður, en verið þér kyrrir í borginni, uns þér íklæðist krafti frá hæðum. (Lúkasarguðspjall 24:49)
En þessi tákn munu fylgja þeim, er trúa: Í mínu nafni munu þeir reka út illa anda, tala nýjum tungum (Markúsarguðspjall 16:17)
Ég mun biðja föðurinn, og hann mun gefa yður annan hjálpara, að hann sé hjá yður að eilífu, anda sannleikans, sem heimurinn getur ekki tekið á móti, því hann sér hann ekki né þekkir. Þér þekkið hann, því hann er hjá yður og verður í yður. Ekki mun ég skilja yður eftir munaðarlausa. Ég kem til yðar. (Jóhannesarguðspjall 14:16-18)
En ég segi yður sannleikann: Það er yður til góðs, að ég fari burt, því ef ég fer ekki, kemur hjálparinn ekki til yðar. En ef ég fer, sendi ég hann til yðar. Þegar hann kemur, mun hann sanna heiminum, hvað er synd og réttlæti og dómur (Jóhannesarguðspjall 16:7,8)
Í fyrsta kaflanum í Postulasögunni er sagt frá því að Jesús hafi lagt fyrir lærisveina sína að bíða eftir fyrirheitinu um Heilagan Anda í Jerúsalem:
Þeim birti hann sig lifandi eftir písl sína með mörgum órækum kennimerkjum, lét þá sjá sig í fjörutíu daga og talaði um Guðs ríki. Er hann var með þeim, bauð hann þeim að fara ekki burt úr Jerúsalem, heldur bíða eftir fyrirheiti föðurins, "sem þér," sagði hann, "hafið heyrt mig tala um." (Postulasagan 1:3,4)
Ekki þurftu lærisveinarnir að bíða lengi eftir því að Andinn kæmi yfir þá. Heimur þeirra og veruleikaskynjun gjörbreyttist í einni svipan. Ný, óþrjótandi uppsprettulind kraftarins varð lifandi hið innra með þeim:
"Sá sem trúir á mig, -frá hjarta hans munu renna lækir lifandi vatns, eins og ritningin segir." Þarna átti hann við andann, er þeir skyldu hljóta, sem á hann trúa. Því enn var andinn ekki gefinn, þar eð Jesús var ekki enn dýrlegur orðinn. (Jóhannesarguðspjall 7:38-39)
Þegar menn tala um skírn í Heilögum Anda, má ef til vill segja að slíkt orðaval sé ekki nægjanlega lýsandi fyrir það sem gerist. Um þá reynslu, er menn skírast í Andanum, er einnig sagt að menn fyllist Andanum, en orðavalið "skírn í Heilögum Anda" er tekið úr þriðja kaflanum í Matteusarguðspjalli:
Ég skíri yður með vatni til iðrunar, en sá sem kemur eftir mig, er mér máttugri, og er ég ekki verður að bera skó hans. Hann mun skíra yður með heilögum anda og eldi. (Matteusarguðspjall 3:11)
Skírn í Heilögum Anda, felst ekki í því að menn bragði á Andanum um stundarsakir, heldur fyllast menn af himneskum Anda. Hann heldur síðan áfram að vera lífslind innra með manninum, eins lengi og gengið er með Guði.
Heilagur Andi hefur sinn ákveðna og afmarkaða sess í þjónustu hins kristna safnaðar. Það hefur reynst mörgum erfitt að finna jafnvægi er verk Andans er annars vegar, og margir hafa farið út fyrir hið ritaða Orð, í skjóli þess að þeir séu leiddir af Andanum. En þegar grannt er skoðað, kemur í ljós, að þjónustusvið Heilags Anda er skýrt afmarkað í Orðinu, þannig að enginn þarf að vaða í villu og svima.
Heilagur Andi er hjálpari mannsins:
Ég mun biðja föðurinn, og hann mun gefa yður annan hjálpara, að hann sé hjá yður að eilífu, anda sannleikans, sem heimurinn getur ekki tekið á móti, því hann sér hann ekki né þekkir. Þér þekkið hann, því hann er hjá yður og verður í yður. Ekki mun ég skilja yður eftir munaðarlausa. Ég kem til yðar. (Jóhannesarguðspjall 14:16-18)
Nærvera Heilags Anda er til að fylla það skarð er Drottinn Jesús Kristur skildi eftir, er Hann hvarf héðan af jörðinni, til að vera með Föðurnum. Við erum ekki skilin eftir munaðarlaus, heldur höfum við huggara og hjálpara, sem aldrei víkur frá okkur, enda býr hann innra með okkur.
Heilagur Andi hefur einnig það hlutverk að sannfæra:
Þegar hann kemur, mun hann sanna heiminum, hvað er synd og réttlæti og dómur, - syndin er, að þeir trúðu ekki á mig, réttlætið, að ég fer til föðurins, og þér sjáið mig ekki lengur, og dómurinn, að höfðingi þessa heims er dæmdur. (Jóhannesarguðspjall 16:8-11)
Þegar syndugur maður finnur náð Guðs er guðdómurinn þar allur að verki. Heilagur Andi hefur það hlutverk að sannfæra manninn um synd, réttlæti og dóm, en Faðirinn dregur og laðar manninn að Syninum.
Andinn helgi leiðir:
Enn hef ég margt að segja yður, en þér getið ekki borið það nú. En þegar hann kemur, andi sannleikans, mun hann leiða yður í allan sannleikann. Hann mun ekki mæla af sjálfum sér, heldur mun hann tala það, sem hann heyrir, og kunngjöra yður það, sem koma á. (Jóhannesarguðspjall 16:12-13)
Margir koma fram á sjónarsviðið, sem virðast hafa það hlutverk eitt, að leiða manninn í villu. Það eru margir sem kalla og segja "Ég er Kristur". Fyrir venjulegan mann, sem ekki á Heilagan Anda í brjósti sér, er erfitt að rata hinn mjóa stig og átta sig á því hvaða rödd er hin rétta. Heilagur Andi er einmitt blásinn manninum í brjóst til að hann rati þann veg, sem honum er ætlað að ganga. Það er sannarlega nauðsyn að hafa guðlegt afl, sem leiðir og leiðbeinir á því markaðstorgi andlegra tilboða, sem bjóðast nútímamanninum. Heilagur Andi bendir ætíð á Orð Guðs, sem er hin endanlega mælistika í öllum málum - hann leiðir okkur í allan sannleikann.
Heilagur Andi kunngjörir:
En þegar hann kemur, andi sannleikans, mun hann leiða yður í allan sannleikann. Hann mun ekki mæla af sjálfum sér, heldur mun hann tala það, sem hann heyrir, og kunngjöra yður það, sem koma á. (Jóhannesarguðspjall 16:13)
Heilagur Andi er andi leyndardóma og hann kunngjörir manninum það sem verða mun. Guð grípur ekki inn í rás heimsviðburða, eða lætur stefnumarkandi atburði gerast á jörðinni, án þess að kunngjöra það lýð sínum fyrir Heilagan Anda.
Nei, Drottinn Guð gjörir ekkert án þess að hann hafi opinberað þjónum sínum, spámönnunum, ráðsályktun sína. (Amos 3:7)
Hlutverk spámannsins í hinum kristna söfnuði er veigamikið og þar er Heilagur Andi að sjálfsögðu að verki. Í fjórtánda kaflanum í fyrra Korintubréfi gerir Páll postuli grein fyrir hlutverki hinnar spámannlegu þjónustu í Heilögum Anda.
Hann segir:
En spámaðurinn talar til manna, þeim til uppbyggingar, áminningar og huggunar. Sá, sem talar tungum, byggir upp sjálfan sig, en spámaðurinn byggir upp söfnuðinn. (1. Korintubréf 14:3-4)
Hér kemur fram að þjónusta spámannsins í Heilögum Anda er til uppbyggingar, síðan segir til áminningar, en ætti fremur að þýðast "til hvatningar" samkvæmt frumtextanum. Loks segir að spámaðurinn tali til huggunar. Síðar í kaflanum er vísað til að þessi þjónusta sé einnig til fræðslu (v. 31).
Skírn í Heilögum Anda stendur öllum þeim til boða, sem hafa tekið á móti frelsisverki Drottins Jesú Krists, og eru laugaðir í blóði Hans. Við lesum um það í Postulasögunni, að hinir kristnu tóku á móti skírn í Heilögum Anda, fyrir handayfirlagningu postulanna:
Þeir fóru norður þangað og báðu fyrir þeim, að þeir mættu öðlast heilagan anda, því að enn var hann ekki kominn yfir neinn þeirra. Þeir voru aðeins skírðir til nafns Drottins Jesú. Nú lögðu þeir hendur yfir þá, og fengu þeir heilagan anda. En er Símon sá, að heilagur andi veittist fyrir handayfirlagning postulanna, bauð hann þeim fé og sagði: "Gefið einnig mér þetta vald, að hver sá, er ég legg hendur yfir, fái heilagan anda." (Postulasagan 8:15-19)
Á sama máta voru gjafir Andans veittar:
Vanræktu ekki náðargjöfina þína, sem var gefin þér að tilvísan spámanna og með handayfirlagningu öldunganna. (1.Tímóteusarbréf 4:14)
En það er ekki þar með sagt að þetta sé einasta leiðin til að taka á móti þessari dýrmætu gjöf Guðs. Jesús sagði sjálfur, í Jóhannesarguðspjalli, að hægt væri að taka á móti hinni himnesku gjöf í trú, án handayfirlagningar:
Síðasta daginn, hátíðardaginn mikla, stóð Jesús þar og kallaði: "Ef nokkurn þyrstir, þá komi hann til mín og drekki. Sá sem trúir á mig, - frá hjarta hans munu renna lækir lifandi vatns, eins og ritningin segir." Þarna átti hann við andann, er þeir skyldu hljóta, sem á hann trúa. Því enn var andinn ekki gefinn, þar eð Jesús var ekki enn dýrlegur orðinn. (Jóhannesarguðspjall 7:37-39)